Theo quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành thì người bị tạm giam, tạm giữ hoặc người đang thi hành án tù đều có quyền gặp người thân và người không phải là người thân của mình, được liên lạc bằng điện thoại ra bên ngoài, được nhận đồ tiếp tế và được nhận thư từ, sách báo từ bên ngoài gửi vào.
Quyền thăm gặp và nhận các đồ vật vừa kể trên của người bị tạm giam và tạm giữ được quy định bởi Luật Thi Hành Tạm Giữ, Tạm Giam 2015 tại các điều quan trọng gồm: Điều 8, Điều 9 và Điều 22.
Khoản 4 Điều 8 rất quan trọng bởi nó xác định nội dung “NGHIÊM CẤM cản trở người bị tạm giữ, người bị tạm giam thực hiện quyền thăm gặp thân nhân”. Điều đó có nghĩa là cơ quan đang thực hiện việc giam hoặc giữ người và bất kỳ cá nhân hoặc cơ quan chức năng khác cũng phải thực hiện nghĩa vụ đảm bảo quyền thăm gặp thân nhân của người đang bị tạm giữ hoặc bị tạm giam.
Các Điểm c, d, đ, e thuộc Khoản 1 Điều 9 quy định rất chi tiết quyền của người đang bị tạm giam hoặc tạm giữ là được “gửi, nhận thư, nhận quà, nhận sách, báo, tài liệu; được gặp thân nhân, người bào chữa, tiếp xúc lãnh sự; được nhờ người bào chữa, trợ giúp pháp lý; được gặp người đại diện hợp pháp để thực hiện giao dịch dân sự”
Điểm lý thú và cần lưu ý thứ nhất trong các quy định này đó là luật không liệt kê một danh sách những người được phép gửi và nhận thư cho người đang bị tạm giam hoặc tạm giữ, gửi đồ tiếp tế (quà), gửi sách, báo và tài liệu cho người đang bị tạm giam hoặc tạm giữ. Vì vậy, áp dụng nguyên tắc công dân được làm tất cả những luật pháp không cấm thì có nghĩa là bất cứ ai quan tâm tới người đang bị tạm giam hoặc tạm giữ đều CÓ QUYỀN gửi và nhận thư từ người bị tạm giam hoặc tạm giữ, gửi đồ tiếp tế (quà), gửi sách, báo và tài liệu cho người đang bị tạm giam hoặc tạm giữ.
Điều lý thú và cần lưu ý thứ nhì đó là thoáng đọc thì các quy định này có vẻ như người bị tạm giam hoặc tạm giữ chỉ được quyền gặp thân nhân mà thôi. Tuy nhiên, đọc kỹ, hiểu đúng và diễn giải luật nghiêm chỉnh thì các quy định này đang cho phép họ được gặp bất cứ ai khi người được gặp đó có đủ năng lực hành vi dân sự để hai bên có thể thực hiện các giao dịch dân sự không bị pháp luật ngăn cấm và hoặc để người đang bị tạm giam hoặc tạm giữ nhờ người bên ngoài mà mình tin tưởng làm người bào chữa cho mình hoặc đại diện pháp lý cho mình trong vụ việc này hoặc nhiều sự kiện pháp lý khác.
Khoản 1 Điều 22 lại càng lý thú hơn nữa khi nội dung đã xác định rõ “người gặp không phải là thân nhân” thì vẫn có thể được thăm gặp người đang bị tạm giam hoặc tạm giữ chỉ miễn sao có được sự đồng ý của cơ quan đang thụ lý vụ án. Cơ quan đang thụ lý vụ án với chức năng được pháp luật trao cho là điều tra, giám sát, truy tố và xét xử nghi án nên người không phải là người thân nếu chứng minh được hành vi thăm gặp của mình không cản trở các hoạt động trên thì không có lý do gì để các cơ quan đang thụ lý vụ án cấm cản việc thăm gặp.
Văn bản hướng dẫn thi hành Luật Thi Hành Tạm Giữ, Tạm Giam hiện nay là Nghị Định số 120/2017/NĐ-CP. Trong văn bản hướng dẫn chi tiết này cũng không có quy định nào xung đột hoặc triệt tiêu các quyền của người đang bị tạm giam hoặc tạm giữ vừa được trình bày.
Đối với người đang thi hành án phạt tù, quyền được thăm gặp và quyền được nhận các đồ vật nêu ở trên được quy định trong Luật Thi Hành Án Hình Sự 2019 đi kèm với Nghị Định hướng dẫn số 133/2020/NĐ-CP và Thông Tư số 14/2020/TT-BCA.
Theo Điểm b thuộc Khoản 1 Điều 27 và Khoản 3 Điều 52 Luật Thi Hành Án Hình Sự 2019 thì người tù được “gửi, nhận thư, nhận quà, tiền, đồ vật trừ đồ vật thuộc danh mục cấm” mà không có bất kỳ sự khoanh vùng đối tượng được tương tác với mình. Còn theo Điểm đ thuộc Khoản 1 Điều 27 Luật Thi Hành Án Hình Sự 2019 và Khoản 2 Điều 4 Thông Tư số 14/2020/TT-BCA thì người tù “Được gặp, liên lạc với thân nhân, đại diện cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân”. Nghĩa là việc thăm gặp hay liên lạc với bất cứ ai từ quy định minh tường này.
Quyền thăm gặp, liên lạc, gửi và nhận thư từ, sách, báo và tài liệu của người đang bị tạm giam, tạm giữ và người tù không chỉ quan trọng với những đối tượng này mà còn là quyền của người thân và bất cứ ai hay bất cứ tổ chức nào quan tâm tới những người tù, người đang bị tạm giam hoặc tạm giữ. Nó là một phương tiện để người bên ngoài thể hiện tình cảm của họ với người đang ở bên trong chốn lao tù. Và hơn thế nữa, nó còn là phương tiện để người bên ngoài có thể giám sát các hoạt động giam giữ người của chính quyền Việt Nam nhằm chặn đứng hoặc giảm thiểu các nguy cơ biệt giam, tra tấn mà trong nhiều năm qua vẫn đang bị bưng bít trước sự truy vấn của Liên Hiệp Quốc và dư luận quốc tế.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét
Xin chào bạn.