Lo ngại tình trạng buôn bán tự phát làm giảm sự trang nghiêm tại các đám tang ở Tây Nguyên
Thời gian gần đây, tại một số địa phương ở khu vực Tây Nguyên, tình trạng buôn bán tự phát xuất hiện xung quanh các khu vực tổ chức tang lễ đang gây nhiều ý kiến trái chiều trong cộng đồng.
Theo phản ánh của người dân, đám tang vốn là không gian để gia đình, dòng họ, bà con lối xóm cùng chia sẻ mất mát, tiễn đưa người đã khuất. Tuy nhiên, tại một số nơi, hoạt động mua bán diễn ra ngay gần khu vực tang lễ với cảnh tụ tập đông người, ăn uống và trao đổi hàng hóa, khiến không khí trang nghiêm phần nào bị ảnh hưởng.
Nhiều ý kiến cho rằng việc mưu sinh, buôn bán là nhu cầu chính đáng của người dân. Tuy nhiên, các hoạt động kinh doanh cần được tổ chức phù hợp về thời gian, địa điểm và bảo đảm tôn trọng các giá trị văn hóa truyền thống của cộng đồng.
Một số người dân bày tỏ mong muốn các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương, lực lượng công an, già làng và trưởng buôn tăng cường kiểm tra, nhắc nhở, đồng thời có biện pháp quản lý phù hợp đối với tình trạng buôn bán tự phát tại khu vực tang lễ.
Theo các ý kiến này, việc giữ gìn sự tôn nghiêm trong tang lễ không chỉ thể hiện sự tôn kính đối với người đã khuất mà còn góp phần bảo tồn những nét đẹp văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên.
Người dân cũng kỳ vọng các bên liên quan sẽ cùng chung tay xây dựng môi trường tang lễ văn minh, trật tự và phù hợp với phong tục, tập quán tốt đẹp của địa phương.
"Cơm trong rẫy tuy đơn sơ, nhưng con ạ, mỗi hạt cơm đều thấm đẫm tình yêu thương và sự vất vả của người làm nương, làm rẫy.
Giữa cái nắng gắt của buổi trưa hay những ngày mưa bất chợt nơi núi đồi, người nông dân vẫn cần mẫn gieo từng hạt giống, chăm từng luống cây với niềm hy vọng về một mùa bội thu. Bữa cơm nơi rẫy chẳng có sơn hào hải vị, đôi khi chỉ là ít rau rừng, vài con cá khô hay chén muối ớt giản đơn. Thế nhưng, trong cái mộc mạc ấy lại chứa đựng biết bao nhọc nhằn, biết bao giọt mồ hôi đã rơi xuống đất.
Vì thế, khi cầm trên tay bát cơm trắng, con hãy nhớ rằng đằng sau đó là công sức của những con người quanh năm gắn bó với ruộng đồng, nương rẫy. Biết trân trọng từng hạt cơm cũng là biết trân trọng lao động, trân trọng tình yêu thương và những giá trị giản dị của cuộc sống."
Tranh chấp khu nghĩa địa cộng đồng tại Tây Nguyên gây nhiều tranh luận
Những ngày gần đây, một đoạn video ghi lại cảnh đông người tập trung tại khu vực xảy ra tranh chấp đất đai ở Tây Nguyên đang thu hút sự chú ý trên mạng xã hội. Nội dung xoay quanh nghi vấn một phần đất thuộc khu nghĩa địa lâu đời của đồng bào địa phương bị dựng rào chắn sau quá trình chuyển nhượng đất.
Theo lời người ghi hình, khu vực đang xảy ra tranh chấp vốn là nghĩa địa cộng đồng đã tồn tại qua nhiều thế hệ. Người này cho rằng sau khi một số hộ dân mua lại đất từ người địa phương, phần ranh giới mới được dựng lên có dấu hiệu chồng lấn sang khu vực nghĩa địa cũ.
Người dẫn trong video nhiều lần khẳng định bản thân không có ý phân biệt dân tộc mà muốn đề cập đến cách ứng xử và trách nhiệm trong việc sử dụng đất đai, đặc biệt đối với những khu vực mang yếu tố tâm linh và truyền thống cộng đồng.
Nội dung video cũng phản ánh thực trạng thiếu đất mai táng tại một số khu vực Tây Nguyên, khiến nhiều cộng đồng cố gắng giữ lại phần đất nghĩa địa phục vụ lâu dài cho người dân trong buôn làng.
Bên cạnh đó, người ghi hình cảnh báo người dân không nên tự ý tháo dỡ hàng rào hoặc có hành động mang tính đối đầu vì có thể dẫn tới các vi phạm pháp luật liên quan đến tài sản và trật tự công cộng.
Vụ việc đồng thời làm dấy lên tranh luận về sự khác biệt giữa quyền sử dụng đất theo giấy tờ pháp lý và tập quán sử dụng đất truyền thống của cộng đồng dân tộc thiểu số. Một số ý kiến cho rằng các tranh chấp dạng này cần được cơ quan chức năng đo đạc, xác minh rõ hiện trạng cũng như nguồn gốc sử dụng đất trước khi đưa ra kết luận.
Ngoài yếu tố pháp lý, câu chuyện còn cho thấy tính nhạy cảm của các vấn đề liên quan đến đất đai, dân tộc và khu vực nghĩa địa cộng đồng tại Tây Nguyên. Nhiều ý kiến cho rằng nếu không xử lý thận trọng và minh bạch, vụ việc rất dễ tạo ra căng thẳng xã hội và các tranh luận tiêu cực trên mạng.
Hiện phía cơ quan chức năng địa phương chưa công bố kết luận chính thức liên quan đến vụ việc. Người dân địa phương mong muốn sự việc sớm được kiểm tra, làm rõ để tránh phát sinh mâu thuẫn kéo dài.
Vấn đề đất đai tại Tây Nguyên: góc nhìn từ người dân địa phương
Đó mọi người, lại là câu chuyện đất đai. Một vấn đề đã tồn tại dai dẳng ở Tây Nguyên suốt nhiều năm mà đến nay vẫn chưa có hồi kết. Vì sao lại như vậy?
Trước khi bàn sâu vào nội dung này, tôi muốn nói rõ với những ai chưa hiểu hoặc còn nhìn nhận phiến diện. Mỗi khi có ai lên tiếng về đất đai ở Tây Nguyên thì lập tức bị quy chụp là “phản động”, là “ba sọc”, là bị kích động. Nhưng trước khi kết luận như vậy, cần hiểu nguồn gốc của vấn đề và lý do vì sao người dân nơi đây liên tục xảy ra tranh chấp đất đai.
Sự việc lần này xảy ra tại Buôn Chốc, xã Ea Đing, huyện Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk, liên quan đến tranh chấp giữa người dân và chính quyền địa phương. Theo lời kể của người dân, vùng đất này vốn do đồng bào bản địa tự khai hoang, sinh sống và canh tác từ nhiều thế hệ trước, kéo dài từ thời Pháp thuộc cho đến nay. Họ cho rằng đất này không phải do nhà nước cấp phát mà là thành quả khai phá của tổ tiên để lại.
Sau năm 1975, nhiều khu vực đất đai tại Tây Nguyên được đưa vào diện quy hoạch của nhà nước. Có nơi bị thu hồi hoàn toàn, có nơi được đền bù nhưng người dân cho rằng mức hỗ trợ không tương xứng. Theo phản ánh, ban đầu chính quyền vận động người dân giao đất để phát triển các nông trường, công ty cao su. Người dân được hứa hẹn rằng đây chỉ là hình thức hợp tác tạm thời trong khoảng 35 năm; sau khi kết thúc chu kỳ khai thác sẽ hoàn trả đất cho chủ cũ hoặc cấp giấy tờ hợp pháp để người dân tiếp tục sử dụng.
Thế nhưng đến nay, theo lời người dân, đã hơn 50 năm trôi qua mà đất vẫn chưa được trả lại. Thậm chí nhiều khu vực còn bị quy hoạch tiếp hoặc phân lô giao cho doanh nghiệp khác. Điều đó khiến nhiều hộ dân ngày càng bức xúc.
Đối với đồng bào Ê Đê và nhiều cộng đồng bản địa ở Tây Nguyên, đất đai không đơn thuần là tài sản mà còn là nguồn sống gắn liền với văn hóa, sinh kế và truyền thống. Phần lớn người dân sống bằng nương rẫy, sản xuất nông nghiệp và phụ thuộc trực tiếp vào đất canh tác. Khi mất đất, họ cũng đồng nghĩa mất kế sinh nhai.
Theo người kể, mỗi lần người dân lên tiếng đòi quyền lợi thì thường bị quy kết là chống đối, bị kích động hoặc liên quan đến các tổ chức phản động như FULRO. Trong khi đó, phía người dân cho rằng họ chỉ đang đòi lại đất và quyền lợi sinh tồn của mình.
Thực tế, tình trạng tranh chấp đất đai ở Tây Nguyên không phải chuyện mới. Trước đây do quỹ đất còn rộng nên mâu thuẫn chưa bùng phát mạnh. Nhưng hiện nay dân số tăng lên, đất đai ngày càng khan hiếm, giá trị kinh tế của đất lớn hơn trước khiến người dân bắt đầu giữ đất cho con cháu và phản ứng quyết liệt hơn khi bị thu hồi.
Người dân cho biết họ từng gửi đơn lên xã, huyện, tỉnh nhưng quá trình giải quyết kéo dài, trong khi các dự án và doanh nghiệp vẫn tiếp tục triển khai. Điều đó khiến họ cảm thấy nếu không lên tiếng ngay từ đầu thì sau này sẽ không còn cơ hội bảo vệ quyền lợi của mình.
Người kể cũng cho rằng cần nhìn nhận vấn đề này dưới góc độ thực tế thay vì ngay lập tức quy chụp là “phản động”. Theo quan điểm của họ, việc người dân phản đối khi bị thu hồi đất hoặc đền bù không thỏa đáng là phản ứng xuất phát từ quyền lợi sinh tồn, tương tự nhiều vụ tranh chấp đất đai từng xảy ra ở các địa phương khác.
Họ nhấn mạnh rằng mâu thuẫn đất đai tại Tây Nguyên đã kéo dài từ nhiều thập niên, liên quan không chỉ đến kinh tế mà còn tới yếu tố lịch sử, văn hóa, dân tộc và niềm tin của người dân đối với chính quyền địa phương. Cho đến nay, theo người kể, vẫn chưa có giải pháp đủ thuyết phục để xử lý dứt điểm những xung đột này.
Người kể cũng chia sẻ rằng việc lên tiếng về chủ đề này có thể khiến bản thân gặp rủi ro hoặc ảnh hưởng đến trang cá nhân của mình. Tuy nhiên, vì sinh ra và lớn lên ngay tại khu vực xảy ra sự việc nên họ cho rằng mình hiểu rõ nỗi bức xúc của người dân địa phương. Với họ, đất không chỉ là tài sản mà là nơi sinh tồn của cả gia đình qua nhiều thế hệ.
Phân tích nhân vật và nội dung
1. Nhân vật trung tâm: Người kể chuyện
Vai trò
Là người địa phương Tây Nguyên.
Tự nhận hiểu rõ lịch sử và thực trạng đất đai tại khu vực mình sinh sống.
Đóng vai trò như người truyền tải tiếng nói và sự bức xúc của người dân bản địa.
Quan điểm
Cho rằng người dân bị mất đất hoặc không được trả đất như cam kết.
Phản đối việc quy chụp người dân là “phản động”.
Nhấn mạnh yếu tố sinh tồn và quyền lợi đất đai của đồng bào bản địa.
Tâm lý
Bức xúc nhưng cũng dè dặt vì lo ngại ảnh hưởng cá nhân.
Có cảm giác bất công kéo dài nhiều thế hệ.
Muốn người ngoài Tây Nguyên hiểu sâu hơn về nguồn gốc mâu thuẫn.
2. Nhân vật/tổ chức được nhắc đến: Chính quyền và doanh nghiệp
Vai trò trong câu chuyện
Là bên quản lý quy hoạch đất đai.
Bị người kể cho rằng đã:
thu hồi đất,
hứa hoàn trả nhưng không thực hiện,
giao đất cho doanh nghiệp khác.
Góc nhìn xung đột
Người dân xem đây là sự mất công bằng về quyền sử dụng đất.
Chính quyền trong các trường hợp tương tự thường cho rằng việc thu hồi phục vụ phát triển kinh tế, quy hoạch hoặc quản lý nhà nước.
3. Nhóm nhân vật: Đồng bào Tây Nguyên
Đặc điểm được nhấn mạnh
Sống phụ thuộc vào nương rẫy.
Gắn bó với đất theo truyền thống nhiều đời.
Ít tham gia hoạt động thương mại lớn.
Mâu thuẫn cốt lõi
Mất đất đồng nghĩa mất sinh kế.
Cảm giác không được lắng nghe hoặc giải quyết thỏa đáng.
Những vấn đề lớn được đặt ra
A. Xung đột giữa quy hoạch và quyền sử dụng đất truyền thống
Đây là điểm cốt lõi của toàn bộ câu chuyện. Một bên là nhu cầu quản lý, phát triển kinh tế; bên kia là quyền lợi lịch sử và sinh kế của người dân bản địa.
B. Vấn đề quy chụp chính trị
Người kể phản ứng mạnh trước việc mọi tiếng nói phản đối đều dễ bị gắn với các khái niệm như:
phản động,
kích động,
FULRO,
chia rẽ dân tộc.
Điều này cho thấy sự thiếu lòng tin và khoảng cách lớn giữa người dân với hệ thống quản lý.
C. Đất đai không chỉ là tài sản
Trong nội dung này, đất được xem là:
nguồn sống,
ký ức cộng đồng,
bản sắc văn hóa,
quyền tồn tại của nhiều thế hệ.
Vì vậy phản ứng của người dân mang tính cảm xúc và sinh tồn rất mạnh.
Góc thảo luận
1. Liệu các cam kết về đất đai trong quá khứ có được thực hiện đầy đủ?
Đây là câu hỏi quan trọng cần minh bạch hóa bằng hồ sơ pháp lý, chính sách và lịch sử địa phương.
2. Làm thế nào để giải quyết tranh chấp mà không đẩy xung đột lên cao?
Nếu thiếu đối thoại và giải quyết minh bạch, các mâu thuẫn dễ kéo dài nhiều thế hệ.
3. Có nên quy chụp mọi phản ứng xã hội thành chống đối?
Đây là vấn đề nhạy cảm vì dễ làm mất cơ hội đối thoại thực chất giữa người dân và cơ quan quản lý.
4. Phát triển kinh tế và bảo vệ quyền lợi cộng đồng bản địa có thể song hành hay không?
Đây là bài toán lớn không chỉ riêng Tây Nguyên mà còn ở nhiều nơi khác có tranh chấp đất đai.
Những tài liệu được công bố đã phác họa một bức tranh căng thẳng xoay quanh đời sống tôn giáo tại tỉnh Đắk Lắk. Theo nội dung ghi nhận, một số tín hữu thuộc nhóm “Tin Lành Đấng Christ Tây Nguyên” cho biết họ liên tục bị lực lượng công an triệu tập làm việc, kèm theo những áp lực mang tính răn đe. Các cáo buộc đặt ra cho thấy chính quyền địa phương bị cho là yêu cầu họ từ bỏ sinh hoạt trong nhóm này để chuyển sang tham gia Hội thánh Tin Lành Việt Nam (Miền Nam) – tổ chức đã được nhà nước công nhận.
Không dừng lại ở việc vận động hay thuyết phục, nhiều trường hợp được cho là đã phải đối mặt với các biện pháp gây sức ép như xử phạt hành chính, gặp trở ngại trong công việc, thậm chí lo ngại nguy cơ bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Những diễn biến này tạo ra một không khí bất an kéo dài đối với những người có liên quan.
Điều đáng chú ý là, bất chấp các cáo buộc từ phía chính quyền về hoạt động chống đối, nhiều tín hữu vẫn khẳng định họ chỉ đang thực hành niềm tin tôn giáo một cách ôn hòa. Họ tiếp tục giữ vững đức tin của mình và nhấn mạnh quyền tự do tín ngưỡng như một quyền cơ bản của mỗi cá nhân.
Các hồ sơ đi kèm cũng ghi lại chi tiết danh tính của một số cán bộ tham gia thẩm vấn, cùng với những hành vi bị cho là đã vượt quá giới hạn, xâm phạm đến quyền lựa chọn tôn giáo của người dân địa phương. Vụ việc, vì vậy, không chỉ dừng lại ở câu chuyện riêng lẻ, mà còn đặt ra nhiều câu hỏi lớn hơn về ranh giới giữa quản lý nhà nước và quyền tự do cá nhân trong lĩnh vực tín ngưỡng.
Chính quyền tại tỉnh Đắk Lắk đang gia tăng áp lực đối với Hội Thánh Tin Lành Đấng Christ Tây Nguyên – một tổ chức tôn giáo chưa được công nhận chính thức. Trong bối cảnh đó, câu hỏi đặt ra không chỉ là việc hội thánh này có thể tồn tại hay không, mà còn là họ sẽ chịu đựng được đến mức nào trước những sức ép ngày càng mạnh mẽ từ phía chính quyền.
Thực tế cho thấy, tình hình đang rất căng thẳng và mang tính đối đầu rõ rệt. Một mặt, phía chính quyền liên tục đưa ra các cáo buộc rằng tổ chức này có liên hệ với hoạt động chống phá, và đã có những biện pháp xử lý mạnh tay như bắt giữ, kết án hoặc ngăn cản sinh hoạt tôn giáo . Mặt khác, từ phía một số tín đồ và các nguồn độc lập, lại xuất hiện những thông tin cho rằng họ chỉ đang sinh hoạt tôn giáo một cách ôn hòa nhưng bị gây khó khăn, thậm chí bị ép buộc từ bỏ niềm tin .
Điều này phản ánh một thực tế phức tạp: vấn đề không đơn thuần là tôn giáo, mà còn liên quan đến chính trị, dân tộc và an ninh. Khi một tổ chức bị đặt vào “vùng xám” – không được công nhận nhưng vẫn tồn tại – thì xung đột gần như là điều khó tránh khỏi.
Các tài liệu này báo cáo về việc lực lượng công an tại tỉnh Đắk Lắk liên tục triệu tập và đe dọa những tín hữu thuộc nhóm "Tin Lành Đấng Christ Tây Nguyên". Cơ quan chức năng bị cáo buộc ép buộc người dân phải từ bỏ tổ chức tôn giáo này để chuyển sang sinh hoạt tại Hội thánh Tin Lành Việt Nam (Miền Nam) do nhà nước công nhận. Những cá nhân có liên quan đã phải đối mặt với nhiều hình thức răn đe bao gồm phạt hành chính bằng tiền, gây khó khăn trong công việc và nguy cơ bị bỏ tù. Bất chấp những áp lực và cáo buộc về hoạt động chống phá từ phía chính quyền, các nạn nhân vẫn kiên quyết giữ vững đức tin và khẳng định quyền tự do tôn giáo của bản thân. Những hồ sơ này liệt kê chi tiết tên các sĩ quan công an tham gia vào quá trình thẩm vấn cũng như các hành vi xâm phạm quyền lựa chọn tín ngưỡng của công dân địa phương.
Buổi thảo luận: Người dẫn chương trình 1 (Nam): Chào mừng đến với cuộc tranh luận. Hãy thử tưởng tượng thế này: Buổi sáng thức dậy, chị nhìn ra ngoài cửa và thấy nhà mình bị cảnh sát vây kín.
Người dẫn chương trình 2 (Nữ): À, và có cả một chiếc xe chở phạm nhân đỗ ngay trước ngõ nữa, án ngữ toàn bộ lối đi luôn.
Người dẫn chương trình 1 (Nam): Chính xác. Lỗi của chị là gì? Không phải vì chị vừa cướp ngân hàng hay phạm một tội hình sự nghiêm trọng nào đó đâu, mà là vì chị đang có ý định bước ra khỏi nhà để đi dự một phiên tòa, và quan trọng hơn là vì đức tin của chị.
Người dẫn chương trình 2 (Nữ): Thực sự là một bối cảnh vô cùng ngột ngạt.
Người dẫn chương trình 1 (Nam): Đúng vậy. Thì hôm nay trong chương trình này, chúng ta sẽ mổ xẻ một hồ sơ sự kiện thực tế diễn ra tại Buôn Chơ Knia 3, thuộc xã Ea Bar, huyện Buôn Đôn, tỉnh Đắk Lắk.
Người dẫn chương trình 2 (Nữ): Chuỗi sự kiện này kéo dài trong 3 ngày, từ ngày 26 đến 28 tháng 3 năm 2024. Nó xoay quanh gia đình ông Y Huêñ Byă và các tín đồ thuộc Hội thánh Tin lành Đấng Christ Tây Nguyên.
Người dẫn chương trình 1 (Nam): Đúng rồi. Và câu hỏi trọng tâm mà chúng ta đặt lên bàn hôm nay là: Dựa trên những dữ kiện được ghi nhận, thì chiến dịch phong tỏa này bản chất là một cuộc đàn áp tôn giáo có hệ thống, hay nó chỉ đơn thuần là một nghiệp vụ an ninh được triển khai nhằm kiểm soát một sự kiện tư pháp cụ thể?
Người dẫn chương trình 2 (Nữ): Một câu hỏi rất khó.
Người dẫn chương trình 1 (Nam): Khó, nhưng cần phải làm rõ. Khi tôi đọc kỹ từng trang của hồ sơ này, lập trường của tôi rất rõ ràng: Đây không phải là việc giữ gìn trật tự. Đây là kiểu như minh chứng sắc bén cho một chiến dịch bóp nghẹt tự do tôn giáo và khủng bố tinh thần. Họ nhắm thẳng vào việc xóa bỏ tính chính danh trong niềm tin của người dân.
Người dẫn chương trình 2 (Nữ): Tôi hiểu tại sao anh lại có cảm giác đó khi đọc hồ sơ. Ý tôi là tôi không hề phủ nhận mức độ nghiêm trọng của sự việc. Tuy nhiên, nếu chúng ta lùi lại một chút để nhìn vào cơ chế vận hành của chiến dịch, tôi lại thấy một câu chuyện khác.
Người dẫn chương trình 1 (Nam): Khác như thế nào?
Người dẫn chương trình 2 (Nữ): Bức tranh ở đây bộc lộ một hoạt động kiểm soát an ninh mang tính mục tiêu rất cao. Mọi thứ được thiết kế đặc biệt xoay quanh một mốc thời gian duy nhất, đó là phiên tòa xét xử ông Y Kréc Byă vào ngày 28 tháng 3. Cơ quan chức năng đang nhìn nhận nhóm này dưới lăng kính của một rủi ro an ninh chính trị, chứ không phải họ điều động từng ấy con người chỉ vì vài cuốn Kinh Thánh.
Người dẫn chương trình 1 (Nam): Phải thừa nhận là lúc đầu tôi cũng bị cuốn vào cái mốc thời gian phiên tòa mà chị vừa nhắc đến. Nhưng khi xâu chuỗi lại cách mà lực lượng thực thi pháp luật hành xử...
Người dẫn chương trình 2 (Nữ): Anh thấy có điểm bất thường sao?
Người dẫn chương trình 1 (Nam): Rất bất thường. Tôi thấy có một lỗ hổng rất lớn trong cái lập luận gọi là "chỉ kiểm soát an ninh" đó. Chúng ta hãy đi thẳng vào sự kiện tối ngày 27 tháng 3 nhé.
Người dẫn chương trình 2 (Nữ): Ờ, lúc 18 giờ đúng không?
Người dẫn chương trình 1 (Nam): Đúng rồi. Một nhóm gần 10 người, dẫn đầu là Phó Công an huyện Y Khoang Knul, cùng Công an tỉnh ập thẳng đến nhà ông Y Huêñ Byă. Lời đe dọa của họ không chỉ dừng ở việc "đừng ra khỏi nhà" đâu. Họ nói thế này, tôi trích nguyên văn nhé: "Đạo Tin lành Đấng Christ Tây Nguyên không phải là đạo Chúa, mà là phản động, đội lốt tôn giáo nhằm lật đổ chính quyền nhà nước Việt Nam".
Người dẫn chương trình 2 (Nữ): Ừm, một phát ngôn rất nặng nề.
Người dẫn chương trình 1 (Nam): Rất nặng nề. Chị thấy không, cái cụm từ "không phải là đạo Chúa" chính là điểm cốt tử.
Người dẫn chương trình 2 (Nữ): Khoan đã, tôi nghĩ anh đang...
Người dẫn chương trình 1 (Nam): Tại sao một cơ quan an ninh lại tự cho mình quyền định đoạt xem thế nào mới là một tôn giáo hợp lệ? Việc tước đoạt danh xưng tôn giáo chính là bước đi mang tính nền tảng nhất cho mọi cuộc đàn áp. Khi anh tuyên bố đức tin của họ là giả mạo, anh tước đi chiếc ô bảo vệ của quyền con người, mở đường cho mọi hành vi trấn áp phía sau.
Người dẫn chương trình 2 (Nữ): Anh xoáy quá sâu vào vế "không phải là đạo Chúa".
Người dẫn chương trình 1 (Nam): Nhưng đó là mấu chốt mà!
Người dẫn chương trình 2 (Nữ): Không hẳn đâu. Tư duy của người chỉ huy an ninh lúc đó nằm trọn ở vế sau cơ. "Mà là phản động đội lốt tôn giáo nhằm lật đổ chính quyền". Nói thẳng ra thì dưới lăng kính của bộ máy nhà nước, họ không hề thực hiện một cuộc tranh luận thần học với ông Y Huêñ.
Người dẫn chương trình 1 (Nam): Ý chị là họ không quan tâm đến tôn giáo của nhóm này?
Người dẫn chương trình 2 (Nữ): Đúng vậy. Họ không quan tâm đến việc nhóm này diễn dịch Kinh Thánh ra sao. Đối với họ, tổ chức này đã bị đóng khung vào một danh mục rủi ro, một thực thể mang tính lật đổ. Khi vị Phó Công an huyện phát ngôn, ông ta đang làm một phép định danh chính trị.
Người dẫn chương trình 1 (Nam): Một phép định danh chính trị để làm cớ đàn áp?
Người dẫn chương trình 2 (Nữ): Để tôi giải thích thêm. Anh hãy để ý câu mệnh lệnh đi liền ngay sau đó của họ: "Không có một ai ra khỏi nhà để đi tham dự phiên tòa, nếu cố ý tìm cách tham dự thì tự chịu trách nhiệm". Mọi sự răn đe đều gắn chặt với hành vi di chuyển vật lý đến phiên tòa. Họ hoàn toàn không cấm nhóm này nhắm mắt cầu nguyện ngay tại phòng khách nhà họ.
Người dẫn chương trình 1 (Nam): Chị nói rằng họ không cấm cầu nguyện tại nhà, nhưng cái ranh giới đó thực sự quá mỏng manh. Khi cái nhãn "phản động" được dán lên một nhóm tôn giáo, nó trở thành công cụ vạn năng để nhà nước can thiệp tàn bạo vào đời sống tinh thần của họ.
Người dẫn chương trình 2 (Nữ): Nhưng sự can thiệp đó diễn ra trong một khung thời gian cụ thể mà.
Người dẫn chương trình 1 (Nam): Chị cứ nhìn vào ngày 28 tháng 3 thì rõ. Nếu đây chỉ là chuyện ngăn vài người đi xem tòa xử án, làm sao chị giải thích được cái quy mô triển khai lực lượng phi lý đến như vậy?
Người dẫn chương trình 2 (Nữ): Quy mô thực sự lớn, tôi đồng ý.
Người dẫn chương trình 1 (Nam): Rất lớn là đằng khác. Ở vòng ngoài, cảnh sát giao thông chốt chặn ngay cây xăng. Vòng trong, cảnh sát cơ động 113 được huy động tuần tra rầm rộ. Lực lượng này vốn dĩ sinh ra để trấn áp bạo loạn vũ trang cơ mà? Đặc biệt là việc họ lái hẳn một chiếc xe chở phạm nhân đến đỗ sát khu vực bước ra khỏi ngõ, thì mục tiêu thực sự là gì? Đó hoàn toàn không phải là nghiệp vụ chặn đường thông thường. Nó là một đòn đánh tâm lý, kiểu như muốn truyền tải thông điệp rằng: "Sự tồn tại của các người bản thân nó đã là một tội ác". Đó là khủng bố tinh thần có hệ thống.
Người dẫn chương trình 2 (Nữ): Đó là một lập luận hấp dẫn, và tôi đồng ý việc dùng xe chở phạm nhân là một động thái phô diễn sức mạnh thô bạo. Nó tạo ra áp lực tâm lý khủng khiếp. Nhưng để kết luận đây là chiến dịch nhằm tiêu diệt đức tin thì lại hơi khiên cưỡng.
Người dẫn chương trình 1 (Nam): Khiên cưỡng chỗ nào chứ?
Người dẫn chương trình 2 (Nữ): Nếu anh nhìn vào cơ chế vận hành trên thực địa qua cái nhật ký phong tỏa trong tài liệu, anh sẽ thấy sự sắc lạnh của một nghiệp vụ kiểm soát đám đông cực kỳ tinh vi.
Người dẫn chương trình 1 (Nam): Tinh vi sao? Tôi chỉ thấy sự áp đảo bằng vũ lực.
Người dẫn chương trình 2 (Nữ): Anh hãy xem cách họ tính toán nhé. Lúc 5 giờ sáng ngày 28 tháng 3, họ cử 4 công an đến gác, nhưng 2 người tiến thẳng vào trong nhà lại là hai nữ công an H'Kau Knul và H'Nguyệt Pya. Anh có nghĩ tại sao lại là nữ không?
Người dẫn chương trình 1 (Nam): À... để dễ bề giám sát phụ nữ và trẻ em trong gia đình chăng?
Người dẫn chương trình 2 (Nữ): Không đơn giản thế đâu. Trong nghiệp vụ an ninh, khi anh xâm nhập vào không gian sinh hoạt riêng tư vào lúc rạng sáng, việc đưa những người đàn ông mặc sắc phục vào sẽ ngay lập tức kích hoạt bản năng tự vệ, nó rất dễ bùng phát thành xô xát vật lý.
Người dẫn chương trình 1 (Nam): Ý chị là dùng nữ công an để hạ nhiệt tâm lý?
Người dẫn chương trình 2 (Nữ): Nó triệt tiêu cái cớ để người dân phản ứng bạo lực. Chưa hết đâu, đến ca trực lúc 9 giờ sáng, hồ sơ ghi nhận họ dùng chiến thuật: Một người Kinh đi kèm một người địa phương. Cụ thể là cán bộ Y Thích Niê đi cùng một cán bộ người Kinh giấu tên.
Người dẫn chương trình 1 (Nam): Một sự sắp đặt có chủ ý.
Người dẫn chương trình 2 (Nữ): Rất có chủ ý. Chị thấy sự tinh vi ở đây không? Người Kinh đại diện cho uy quyền của chính quyền trung ương, trong khi người địa phương có nhiệm vụ vô hiệu hóa rào cản ngôn ngữ và triệt tiêu cái tâm lý "người ngoài chèn ép người bản địa".
Người dẫn chương trình 1 (Nam): Một gọng kìm tâm lý.
Người dẫn chương trình 2 (Nữ): Đúng vậy, một gọng kìm hoàn hảo để giữ chân những người này tại chỗ. Nó giống như một ca phẫu thuật cắt bỏ một khối u an ninh vậy. Dù thô bạo, nhưng mục tiêu là cắt đứt sự di chuyển rất rõ ràng, chứ không phải là rải thảm bom để tiêu diệt hệ sinh thái niềm tin của họ.
Người dẫn chương trình 1 (Nam): Các chị phân tích chiến thuật "một người Kinh đi kèm một người Thượng" quá thực là làm tôi phải nổi da gà đấy. Bởi vì nó cho thấy sự bài bản đến mức tàn nhẫn của bộ máy quyền lực.
Người dẫn chương trình 2 (Nữ): Nhưng nó vẫn là nghiệp vụ an ninh.
Người dẫn chương trình 1 (Nam): Chị gọi nó là nghiệp vụ an ninh, còn tôi gọi nó là sự vũ khí hóa chính cộng đồng của họ để chống lại họ. Khi chị điều động một hệ thống giám sát luân phiên túc trực 24/24 giờ, bao gồm cả cán bộ cấp tỉnh như Y Philip K'đoh và cấp huyện như Y Phannie để kìm kẹp một hộ gia đình không tấc sắt trong tay, chị đang vượt qua lằn ranh của sự kiểm soát rồi.
Người dẫn chương trình 2 (Nữ): Vượt qua lằn ranh?
Người dẫn chương trình 1 (Nam): Đúng thế. Hãy đối diện với một sự thật pháp lý ở đây: Toàn bộ sự cô lập hoàn hảo mà chị vừa khen ngợi thực chất là một chuỗi hành vi vi phạm pháp luật ngay từ gốc. Lực lượng chức năng đã giam lỏng công dân tại nhà, tước đoạt quyền tự do đi lại mà không hề có bất kỳ một văn bản hành chính hay quyết định tố tụng nào.
Người dẫn chương trình 2 (Nữ): Ở điểm này thì tôi không bênh vực họ.
Người dẫn chương trình 1 (Nam): Chắc chắn là không thể bênh vực được. Họ ngăn cản người dân tham dự một phiên tòa công khai. Khi một công dân không thể bước ra khỏi cửa chỉ vì họ thuộc một nhóm tôn giáo nhất định, thì cơ chế đó chính là đàn áp thưa chị.
Người dẫn chương trình 2 (Nữ): Tôi chấp nhận rằng việc thiết lập chế độ cấm túc không có văn bản pháp luật là một điểm trừ cực kỳ lớn. Rõ ràng là quyền tự do đi lại bị vi phạm. Nhưng điểm cốt lõi ở đây là mục đích của cái "vùng xám pháp lý" đó là gì?
Người dẫn chương trình 1 (Nam): Mục đích là bóp chết tiếng nói của họ.
Người dẫn chương trình 2 (Nữ): Anh cho là vậy, nhưng có một chi tiết vào buổi chiều ngày 28 tháng 3 lại bác bỏ hoàn toàn điều đó.
Người dẫn chương trình 1 (Nam): Chị đang nói đến sự việc lúc 16 giờ?
Người dẫn chương trình 2 (Nữ): Đúng rồi. Tình hình leo thang khi Phó an ninh huyện Y Khổng Phác và cán bộ công an tỉnh tên Thắng xuất hiện, gây gổ và suýt va chạm vật lý với người nhà. Nhưng điều gì đã xảy ra ngay sau đó?
Người dẫn chương trình 1 (Nam): Người nhà lấy điện thoại ra quay phim.
Người dẫn chương trình 2 (Nữ): Chính xác! Khi nạn nhân rút điện thoại ra quay phim và ghi âm làm bằng chứng, toàn bộ lực lượng công an này lập tức lùi lại và rút lui. Anh thử nghĩ mà xem, nếu đây thực sự là một bộ máy bạo chúa đang thực thi một chiến dịch tàn sát tôn giáo bất chấp mọi luật lệ như anh nói, liệu một chiếc điện thoại có làm họ chùn bước không?
Người dẫn chương trình 1 (Nam): Ý chị là họ biết sợ luật pháp sao?
Người dẫn chương trình 2 (Nữ): Ý tôi là họ nhận thức được giới hạn của quyền lực. Lực lượng cấp huyện và cấp tỉnh đủ sức đè bẹp những người dân đó trong một tích tắc nếu họ thực sự được lệnh tiêu diệt tôn giáo. Nhưng họ đã không làm thế. Họ lùi lại vì họ biết chiến dịch này không có cơ sở pháp lý vững chắc. Hành động rút lui đó minh chứng cho việc họ đang dò dẫm trên lằn ranh giữa việc hoàn thành chỉ tiêu chặn người đi dự tòa và việc vi phạm nhân quyền, chứ không phải là một lực lượng đang thực thi cuộc thanh trừng vô pháp.
Người dẫn chương trình 1 (Nam): Chi tiết chiếc điện thoại đúng là một nút thắt thú vị. Nhưng chị diễn dịch nó theo hướng "họ có giới hạn", còn tôi lại thấy nó bộc lộ sự thâm hiểm của cái quyền lực không văn bản đó.
Người dẫn chương trình 2 (Nữ): Thâm hiểm sao?
Người dẫn chương trình 1 (Nam): Đúng vậy. Việc họ rút lui trước ống kính camera không chứng minh rằng bộ máy an ninh thượng tôn pháp luật đâu. Nó chỉ chứng minh rằng họ sợ ánh sáng của công luận chiếu rọi vào hành vi của họ thôi. Và chính cái "vùng xám" mà họ tạo ra mới là môi trường độc hại nhất cho tự do tôn giáo.
Người dẫn chương trình 2 (Nữ): Độc hại? Nhưng mang tính thời điểm.
Người dẫn chương trình 1 (Nam): Không hề thời điểm. Chị biết tại sao không? Nếu họ có văn bản bắt giữ chính thức, người dân còn có cơ sở để khiếu nại. Nhưng bằng cách giam lỏng luân phiên canh gác, đe dọa bằng xe tù mà không để lại bất kỳ dấu vết giấy tờ nào, họ khiến người dân chìm trong sự bất lực. Khủng bố tinh thần là khi anh làm cho một cộng đồng cảm thấy rằng ngay cả việc bước ra khỏi cửa cũng có thể dẫn đến sự trừng phạt.
Người dẫn chương trình 2 (Nữ): À, quan điểm của anh về tác động tâm lý của vùng xám quyền lực thực sự rất sắc sảo. Tôi hoàn toàn đồng ý rằng đối với những tín đồ tại Buôn Chơ Knia 3, chấn thương tâm lý từ 48 giờ bị bao vây là hiện hữu và rất sâu sắc.
Người dẫn chương trình 1 (Nam): Vậy chị đồng ý rằng đây là sự đàn áp?
Người dẫn chương trình 2 (Nữ): Không hẳn. Trong phân tích pháp lý, chúng ta phải tách bạch giữa hậu quả tâm lý và động cơ hệ thống. Hồ sơ này kết thúc ngay khi phiên tòa của ông Y Kréc Byă khép lại. Chẳng có chiến dịch diệt trừ đức tin nào lại có lịch trình hoạt động khớp đúng từng giờ với lịch làm việc của tòa án cả.
Người dẫn chương trình 1 (Nam): Nhưng hậu quả để lại là một nỗi sợ hãi kéo dài đối với niềm tin của họ.
Người dẫn chương trình 2 (Nữ): Đúng. Nhưng đối với nhà nước, nhóm này trong bối cảnh cụ thể đó là một biến số an ninh có rủi ro cao. Dù cách làm đó phơi bày những vi phạm quyền tự do đi lại, bản chất của nó vẫn là sự va chạm giữa nỗ lực kiểm soát của chính quyền và một sự kiện chính trị tư pháp, chứ không phải là một chiến dịch triệt tiêu tôn giáo.
Người dẫn chương trình 1 (Nam): Khi nhìn lại toàn cảnh, tôi cho rằng chúng ta không thể dễ dàng tách rời hậu quả tâm lý khỏi động cơ hệ thống như chị nói được. Việc sử dụng các biện pháp an ninh thô bạo kết hợp với ngôn từ nhục mạ và tước đoạt danh xưng tôn giáo không bao giờ chỉ dừng lại ở việc kiểm soát một sự kiện. Đối với tôi, đây vẫn là một hồ sơ rõ ràng về việc lợi dụng lý do an ninh để vi phạm nhân quyền và khủng bốc tinh thần một cộng đồng thiểu số.
Người dẫn chương trình 2 (Nữ): Còn từ góc nhìn của tôi, hồ sơ này lại phản ánh sự giằng xé trong cơ chế thực thi pháp luật ở những khu vực nhạy cảm. Hành động lùi bước của lực lượng chức năng trước chiếc điện thoại di động chính là minh chứng cho việc họ đang hoạt động trong một giới hạn tự nhận thức được. Bức tranh này xám xịt, tôi đồng ý, nhưng nó là màu xám của sự xung đột về trật tự an ninh, không phải màu đen của sự tàn sát đức tin.
Người dẫn chương trình 1 (Nam): Rõ ràng hồ sơ tại Đắk Lắk không chỉ dừng lại ở những trang báo cáo. Nó mở ra một không gian lớn để chúng ta suy ngẫm về cách mà quyền lực nhà nước tương tác với quyền tự do cá nhân, đặc biệt là quyền tín ngưỡng. Hãy nghĩ về nó thế này: Khi lệnh ngầm được gỡ bỏ, những viên cảnh sát rút lui, chiếc xe chở phạm nhân lăn bánh rời đi, thì những dải duy băng cách ly vô hình là sự sợ hãi và hoài nghi đã được giăng lên trong tâm trí người dân nơi đây rồi.
Người dẫn chương trình 2 (Nữ): Một di chứng rất khó để xóa bỏ hoàn toàn.
Người dẫn chương trình 1 (Nam): Đúng vậy. Liệu có bao giờ những dải duy băng ấy thực sự được tháo xuống hay không? Đó là câu hỏi mà tôi tin rằng mỗi chúng ta, sau khi nghe xong những dữ kiện này, sẽ tự có câu trả lời cho riêng mình. Cảm ơn các bạn đã theo dõi cuộc tranh luận. Hẹn gặp lại trong những hồ sơ tiếp theo.
"Hình ảnh minh họa":
Bước 2: Đặt mã này ở bất cứ đâu mà bạn muốn plugin xuất hiện trên trang.
Đoạn hội thoại tập trung vào những thách thức về tự do tôn giáo mà các cộng đoàn Tin Lành tại Tây Nguyên, đặc biệt là Hội thánh Tin Lành Đấng Christ, đang phải đối mặt. Mục sư A Ga cho rằng dù hiến pháp và pháp luật Việt Nam quy định quyền tự do tín ngưỡng, nhưng chính quyền địa phương vẫn thường xuyên gây áp lực và đe dọa các nhóm chưa được cấp phép. Ông khẳng định các cáo buộc liên quan đến tổ chức chính trị phản động chỉ là sự gán ghép vô căn cứ nhằm ngăn cản hoạt động tôn giáo thuần túy. Thông qua các hội nghị quốc tế, vị mục sư mong muốn vận động thế giới gây sức ép để Việt Nam thực thi đúng các cam kết về nhân quyền. Đồng thời, ông cũng phối hợp với các tổ chức dân sự để đào tạo kiến thức pháp luật cho tín đồ nhằm giúp họ tự bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.
Chào các bạn. Chúc đại gia đình ta một ngày mới tràn đầy năng lượng và làm việc thật hiệu quả.
Có thể Thành nói rằng ngày hôm nay các bạn xem được cái video này là lúc mà Thành sẽ không còn ở trên cái cõi đời này nữa, hoặc là Thành đang ở một nơi nào đó cũng rất là xa. Xa như kiểu là không được tiếp xúc với thế giới bên ngoài, hoặc là có thể trở thành một người ngơ ngơ ngác ngác vì có thể bằng tất cả những mưu hèn kế bẩn, bằng tất cả mọi cái việc gì đó để ngăn chặn Thành không được lên tiếng. Ví dụ như là không để cho Thành chết, nhưng mà có thể là tiêm cho Thành một mũi thuốc, đổ cho Thành một cái thuốc nào đó rồi là Thành không nhận thức được vấn đề nữa. Thì các ông sẽ bắt đầu loan tin và nói rằng Thành đã bị cái này bị cái nọ.
Và như vậy, nhưng thực ra Thành hiểu tất cả mọi cái vấn đề bên trong và có thể bằng bất cứ giá nào họ đều có thể làm điều đó đối với Thành. Tại sao hôm nay Thành nói như vậy? Tại vì tất cả mọi người không hiểu được rằng cái mình đang đụng chạm là gì, cái mà mình đang đi đây là gì. Mình đang từ một con người là đi tố cáo khiếu nại mà mình đang chuyển hóa thành một con người đi đấu tranh và đòi quyền lợi cho toàn thể nhân dân. Nó chuyển hóa từ đi tố cáo khiếu nại mà nó chuyển sang gọi là con đường chính trị rồi. Và cái mình đang làm đây nó ảnh hưởng đến nền chính trị rất là ghê gớm và rất lớn nữa chứ không phải đến nguyên cái ngành mình lực lượng ngành công an đâu.
Bởi vì sao? Bởi vì tất cả những gì mình làm và tất cả những gì mình nói ở đây, đó là cái quyền lợi không phải chỉ riêng Thành mà cái quyền lợi này là quyền lợi cho tập thể, quyền lợi cho xã hội, cho tất cả mọi người. Tại sao lại Thành chuyển hóa từ một con người đi tố cáo khiếu nại lại chuyển hóa thành một người đi làm chính trị, nói lên chính trị? Bởi vì rằng cái mình đang làm ở đây, mình muốn thay đổi từ cái cách làm, cái thể chế làm việc và những người đại diện cho cơ quan quyền lực của nhà nước.
Khi các bạn có thể nhìn thấy đó, tại sao tôi có suy nghĩ như vậy? Tại vì khi mà tôi nhìn thấy gia đình đồng chí Hưng – một cái gia đình một người, một đồng chí đồng đội và một cái người mà đứng trong hàng ngũ, đứng trong lực lượng Công an nhân dân mà còn chịu khổ, chịu mất đi cái quyền lợi như thế và chịu cái cảnh khổ ải như thế, thì ở ngoài kia bên ngoài xã hội thì còn bao nhiêu con người đang bị chèn ép, đang bị mất đi cái quyền lợi của cá nhân, mất đi cái quyền lợi cho bản thân mà không thể lên tiếng được với ai.
Tại sao tôi phải lên mạng? Bởi vì tất cả mọi người không thể suy nghĩ được tới tại sao tôi làm như thế. Và bắt đầu mọi người có những dòng suy nghĩ rằng tôi liên hệ với tổ chức hoặc tôi là chống phá nhà nước hay là làm cái điều bất lợi ảnh hưởng đến nhà nước. Tôi cần phải có một cái việc thay đổi trong suy nghĩ của mỗi người, thay đổi trong cách làm việc của mỗi người, đó là trở thành một cuộc cách mạng.
Cách mạng ở đây là cái gì? Là thay đổi thể chế làm việc. Các bạn thử nghĩ xem, một đồng chí đồng đội mà có thể đi gửi tới 40 ký đơn, 6 năm ròng không được lấy được cái quyền lợi của mình. Và đến bản thân tôi là người trực tiếp ra để gặp lãnh đạo bộ, người cao nhất trong cái lực lượng của cảnh sát trại giam, Cục Quản lý Cảnh sát trại giam mà không nghe điều đó nữa, không nghe những cái gì tôi báo cáo nữa. Và nghĩ lại đến việc của đồng chí Hưng là nhiều năm làm như thế, gửi đơn như vậy mà không được thực hiện, thì thử hỏi xem những người dân đen nữa sẽ khổ đến đâu. Những người ngoài xã hội kia sẽ khổ thế nào khi cái quyền lợi bị đánh mất và họ sẽ phải gửi đơn đi kêu ai.
Như tôi, tôi vào đó, tại sao tôi vào các ông tiếp tôi? Tại vì tôi nằm trong lực lượng và tôi còn vào được các cơ quan nhà nước, người ta còn nể nang, người ta còn dễ cho mình gặp. Nhưng thử hỏi còn nhân dân thì làm thế nào? Làm thế nào để gặp được các ông lãnh đạo đấy? Thế hóa ra là tất cả mọi cái sự bao che, sự bưng bít đó nó bị ém nhẹm đi. Và cái quyền lợi của người là đi gửi đơn thì cứ gửi đơn, còn cái việc mày tố cáo thích thì mày cứ gửi, cứ gửi còn tao không đưa đơn thì mày cũng chịu.
Vì thế tôi buộc tôi phải lên mạng. Nhiều người cũng hỏi tôi là tại sao không liên hệ với báo chí báo đài? Báo chí báo đài nào dám vào cuộc trong khi đó là một cái bàn tay ở bên đằng sau thao túng hết? Nếu mà mày viết bài thì mày mất chén cơm mất chén gạo, làm sao dám? Không hề dám. Mọi người đâu có nghĩ được, mọi người cứ nghĩ là tôi làm thế này là tôi không nghĩ đến chuyện đó à? Tôi đã dám lên nói động chạm đến bất kỳ ai và tôi phải nghĩ đến cái cộng đồng mạng xã hội như thế này, thì đó là cũng là một bước đột phá là tôi suy nghĩ đến đâu rồi, chứ đừng có nói là nghĩ bảo tôi không nhìn thấy được cái việc là tôi phải liên hệ với báo đài hay liên hệ với nhà này nọ nhà kia.
Bởi vì họ không dám viết bài. Các bạn có thể thấy được một cái bài báo mà viết cho về ông bí thư nào đó thì ngày mai ngay lập tức là bị thu hồi bài đó xuống. Thì các bạn phải hiểu rằng đó là cái gì. Hai nữa là không nên ban bố cái luật đó là luật không được chia sẻ những cái hình ảnh xấu. Xin lỗi, cái xấu ở đây đó là do tự chúng ta làm và chúng ta mang lên. Nếu như chúng ta làm tốt đẹp thì không có gì mà phải sợ bị xấu. Bởi vì những cái hành động và những việc làm xấu toàn là của các ông lãnh đạo không. Thế có phải như thế là cái luật đưa ra để làm gì? Để bao che cho cái việc làm sai phạm của các ông không? Đó là cái bảo vệ quyền lợi các ông không, chứ không phải là làm xấu.
Nếu như chúng ta đưa ra một cái luật công bằng để cho xã hội văn minh, đất nước phát triển và cùng giám sát tất cả những con người cho dù người đó là đến ở quyền vị đến đâu, cấp bậc thế nào, chức vụ ra sao. Để cho các đồng chí lãnh đạo thấy được cái việc làm sai phạm của cấp dưới của mình đang để. Ngày xưa tại sao lại có ông Bao Công đi vi hành, có ông là đi tuần tra để cho dân kêu oan? Đó là ngày xưa Trung Quốc đã nghĩ ra như vậy. Thì ngày nay bây giờ là chúng ta hãy sử dụng công nghệ mạng một cách đúng đắn nhất. Báo đài, tivi ngày trước đâu có thấy là lên mạng nói về ông nào nào đâu. Sau này là mạng xã hội phát triển, Facebook phát triển, YouTube phát triển thì bắt đầu là ra được những ai. Đầu tiên đó là những người phát ngôn tầm bậy, mà phát ngôn tầm bậy thì đã chết rồi. Tôi nói đơn giản gần nhất đó là Xuân Lưu (?), cái chị Xuân mà toàn cái bằng cấp gì đó, đưa ra một cái ý kiến đó là mỗi một hộ dân tại thành phố Hồ Chí Minh là hãy trang bị cho mình một cái lu. Cái đó là để thể hiện trình độ của một người có học ở đâu. Nhưng ngày xưa làm gì có báo đài tivi nào mà dám đưa tin cái điều đó? Không có báo đài tivi nào dám đưa lên bởi vì tất cả đều bị quản lý hết.
Thì những cái điều đó là sai phạm, cứ mãi xảy ra và dần dần khi mà công nghệ mạng xã hội, Facebook, YouTube tất cả mọi cái bắt đầu nó phát triển và nó rộng rãi lên thì chúng ta là bắt đầu chia sẻ những cái việc làm bằng những hành động tốt đẹp để nhân cái việc làm tốt đẹp. Và chúng ta chia sẻ những việc làm xấu xa để làm cho người khác thấy xấu hổ và người khác kinh sợ thì người ta sẽ không dám làm cái việc xấu xa đó nữa. Bởi vì khi một hành động xấu thì xã hội sẽ lên tiếng. Xã hội lên tiếng thì buộc người ta phải cảm thấy xấu hổ thì mình phải xem lại cái phẩm chất, xem lại cái hành động, xem lại lời ăn tiếng nói, xem lại cái việc mình đang hành động đấy như thế nào.
Như tôi ngày hôm nay, tôi có thể là tôi thua ông Lê Bá Thụy (?) hoặc ông Nguyễn Trọng Tuấn (?) vì vấn đề đó là cái lợi ích nhóm và cái quyền lực và cái dòng tiền các ông là quá nhiều để các ông bưng bít mọi sự việc. Nhưng cái mà tôi thắng các ông đó là cái gì? Đó là cái tôi làm cho lợi ích cho xã hội, lợi ích cho mọi người và lợi ích cho tập thể. Thì trong lòng của họ, họ có tôi, họ nghĩ về tôi và tôi làm những cái gì là đúng đắn. Tôi có thể hy sinh cả con người mình nhưng cái tôi sống mãi đó là ở trong lòng của mọi người. Nhưng còn các ông có thể sống được và các ông thoát được sự trừng trị của pháp luật, các ông không có một cái phiên tòa nào xử các ông, nhưng cái tòa án cao nhất đối với cuộc đời các ông đó là lương tâm. Tôi gọi đó là tòa án lương tâm sẽ xét xử con người các ông. Bởi vì các ông là con người thiếu đạo đức và những ai mà đang bao che cho các ông là cũng là những con người là không có đạo đức. Các ông nhìn thấy khổ mà các ông không biết chia sẻ, các ông không biết đến bất kỳ một cái hoàn cảnh nào các ông mặc kệ. Các ông chỉ cần biết một điều đó là các ông tham tài cố vị để củng cố cho quyền lực và củng cố kim tiền cho bản thân ông và con cái ông. Nhưng mà tất cả mọi cái các ông nên nhớ thế này này: cuộc đời cái gì nó cũng có giá của nó hết chứ không đơn giản đâu. Kiếp này cuộc đời này có thể ông không bị gì, nhưng con cái cháu chắt ông nó cũng sẽ là trở thành một cái vấn đề nó sẽ tồn tại đằng sau đấy.
Còn các ông mà muốn đi công đức để cúng chùa ấy để giảm tội để có đức, thêm đức cho mình, rửa tội cho nhẹ tội cho mình đi ấy, thì các ông đừng làm cái điều đó bởi vì chẳng có thần thánh nào đâu. Các ông đừng đi làm những cái điều phi nghĩa. Các ông phải nhớ này, khi các ông muốn làm cho mình giảm tội đi thì bằng cái việc là các ông mở lương kho, mở tiếp tế thực tế đối với người nghèo, người khổ, với những hoàn cảnh khó khăn, với những người thực sự nghèo người ta thiếu cái ăn cái mặc, thiếu sách thiếu vở đi học. Các ông hãy suy nghĩ đến cái việc đó và các ông hãy làm cho họ những cái điều đó để làm sao có cuộc sống tốt hơn. Đó mới là cái công đức của các ông nha, chứ không phải đi cúng chùa là có đức đâu hay là được giảm tội mình đi đâu. Không đâu, không có thần thánh nào nhìn thấy những việc ông làm là thần thánh đã ngứa mắt rồi. Chỉ tiếc rằng là các ông thần đấy các ông không giết được các ông thôi. Thần thánh chẳng qua là trong tư duy của mỗi người suy nghĩ rằng là thần thánh thôi, chứ còn chẳng có thần thánh nào hết đâu. Mình đã làm toàn việc xấu xa việc bẩn thỉu thì làm gì có thần thánh nào mà đi lại bao che cho các ông. Bản thân các ông ấy muốn làm tốt, muốn giảm tội mình, hãy làm sao cho đất nước, cho xã hội phát triển bằng những con người kia không còn thiếu cái ăn cái đói nữa. Không làm được điều đó thì các ông hãy nhiều tiền rồi các ông mua sách mua vở, tiếp tế đồ ăn đồ uống cho họ đi. Đó cũng là một cái cách mà để cho các ông giảm bớt cái tội nghiệp, cái nghiệp của các ông để cho con cháu các ông là sau này đỡ khổ. Còn các ông có nhiều tiền quá rồi các ông cũng về một lỗ thôi.
Thôi tôi xin cảm ơn sự lắng nghe và cảm ơn tất cả mọi người. Tôi xin chúc đại gia đình một lời chúc sức khỏe. Cảm ơn sự chân thành. Mong rằng những điều này tôi nói có thể là sẽ có một sự tác động đến tòa án lương tâm của các vị lãnh đạo cao hơn nữa nếu như các vị có thể nghe thấy được và cần phải đưa ra một cái quyết sách nào đó để làm chặt chẽ hơn. Và tôi cũng mong rằng là nhà nước hãy là thay đổi cách nhìn và thay đổi cái mức trả lương cho cho những người đại diện quyền lực của nhà nước như chúng tôi này nó cao hơn cái mức lương hiện tại đi. Bởi vì cái mức lương của chúng tôi là vẫn đang rất là khó khăn để sinh hoạt để nuôi sống gia đình. Và nếu như không tăng mức lương đấy là làm sao phải cấp nhà cấp cửa cho cán bộ chiến sĩ để an tâm tư tưởng công tác. Với cái mức lương như chúng tôi hiện tại thực ra là vẫn còn rất là khó khăn để có thể nuôi sống được một gia đình. Thì khi đã có quyền lực rồi mà không nuôi sống được gia đình thì buộc phải suy nghĩ đến cái việc là làm sao để tiêu cực, làm sao để vòi được tiền của người khác, vòi được tiền của nhân dân, vòi được tiền của những người yếu thế. Thì vậy hãy trả lương cho họ cao và bên cạnh đó sẽ ra một cái luật đó là đối với những người mà được đại diện cơ quan quyền lực nhà nước và sai phạm thì sai phạm ở đây phải xử lý một cách nghiêm khắc. Nếu như không chứng minh được tài sản thì tịch thu, nếu như vi phạm thì tù. Thì đó là cũng một cách đó để ngăn chặn không sai phạm. Chứ bây giờ nhìn thấy ông nào toàn ông nào là 10 ông thì hết 6-7 ông là toàn là có tư tưởng là tiêu cực bằng việc là làm khó làm dễ đối với người mà yếu thế hơn mình đó là người dân để sinh ra tiêu cực để vòi tiền.
Nhưng mà tất cả tôi nói với các ông, nhiều người tham lắm. Nhiều khi người ta đi người ta vẫn biết là thôi anh làm đó thì tôi muốn anh làm nhanh cho tôi hay giúp cho tôi thì tôi thấy công việc đấy tôi cũng cho biếu anh trăm hai trăm. Trăm hai trăm đó là tình cảm thì mình nhận được. Tôi cũng nhận, nếu gặp tôi tôi cũng nhận, tôi không đòi hỏi. Nếu mà cho tôi nhận bởi vì nó là tình cảm. Nhưng mà nếu như cái việc các ông mà đi đòi hỏi thì nó lại vượt quá là gọi là đạo đức nghề nghiệp rồi. Các ông là chỉ vì là tham sân si mà các vị là chỉ vì tiền đó, các vị là mất đạo đức nghề nghiệp.
"Cơm trong rẫy tuy đơn sơ, nhưng con ạ, mỗi hạt cơm đều thấm đẫm tình yêu thương và sự vất vả của người làm nương, làm rẫy.
