BHRM MONTAGNARDS
bhrm montagnards Pơdơ̆ng Rơngai Ană Čư̆ Čan
Thứ Ba, 28 tháng 4, 2026
Ép dân Đắk Lắk bỏ Hội Thánh "Tin Lành Đấng Christ Tây Nguyên".
Thứ Ba, 27 tháng 1, 2026
Hội Thánh TL - "Hội Thánh Tin Lành Đấng Christ Tây Nguyên".
Báo cáo về việc Đàn áp và Cưỡng ép Từ bỏ Tín ngưỡng đối với Hội Thánh Tin Lành Đấng Christ Tây Nguyên tại Tỉnh Đắk Lắk, Việt Nam.
1.0 Giới thiệu và Mục đích Báo cáo.
Báo cáo này được biên soạn và trình lên Báo cáo viên Đặc biệt của Liên Hiệp Quốc về tự do Tôn giáo, tín ngưỡng và Văn phòng Cao ủy Nhân quyền Liên Hiệp Quốc nhằm phân tích và ghi nhận các hành vi vi phạm nhân quyền nghiêm trọng. Mục đích cốt lõi của tài liệu là ghi lại và phân tích các vụ việc đàn áp có chủ đích nhắm vào các thành viên của Hội Thánh Tin Lành Đấng Christ Tây Nguyên, một cộng đồng tôn giáo độc lập, không được nhà nước công nhận, tại tỉnh Đắk Lắk, Việt Nam. Dựa trên lời chứng trực tiếp, báo cáo này lập luận rằng các hành động của chính quyền địa phương không phải là các hành vi tùy tiện, cá biệt mà là biểu hiện của một chiến dịch có chủ đích và mang tính hệ thống nhằm buộc các tín đồ phải từ bỏ hội thánh độc lập của họ để gia nhập một tổ chức tôn giáo được nhà nước công nhận. Những hành động này vi phạm trực tiếp các cam kết về nhân quyền của Việt Nam, cũng như chính Hiến pháp và luật pháp quốc gia. Để hiểu rõ mức độ nghiêm trọng của các vụ việc, điều cần thiết là phải xem xét chúng trong bối cảnh đàn áp rộng lớn hơn đang diễn ra.
2.0 Bối cảnh chung: Áp lực có hệ thống đối với các Hội thánh Độc lập
Việc hiểu rõ môi trường hoạt động của các hội thánh tư gia không được công nhận ở Tây Nguyên có tầm quan trọng chiến lược. Các hành động của chính quyền không xảy ra một cách ngẫu nhiên mà là biểu hiện của một chính sách rộng lớn hơn nhằm kiểm soát và hạn chế các hoạt động tôn giáo độc lập. Theo lời chứng của Mục sư A Ga, một nhà hoạt động của cộng đồng, tình trạng của Hội Thánh Tin Lành Đấng Christ Tây Nguyên hiện đang "gặp rất nhiều vấn đề khó khăn từ phía chính quyền Việt Nam". Các chiến thuật mà chính quyền thường xuyên sử dụng bao gồm việc "hù dọa, khủng bố tinh thần" các tín hữu mỗi khi họ tổ chức sinh hoạt tôn giáo.
Yêu cầu cốt lõi của chính quyền đối với các tín hữu rất rõ ràng và mang tính cưỡng ép: buộc họ phải "từ bỏ Hội thánh Tin Lành Đấng Christ Tây Nguyên để gia nhập với một hệ phái đã được cấp tư cách pháp nhân". Việc không tuân thủ yêu cầu này sẽ dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng. Mục sư A Ga đã trích dẫn lời đe dọa trực tiếp từ các quan chức: "nếu các anh không từ bỏ hội thánh độc lập này thì họ có thể bắt bỏ tù". Áp lực chung này đã tạo ra một môi trường sợ hãi và không chắc chắn, biểu hiện thành các hành vi sách nhiễu và giam giữ cụ thể sẽ được trình bày chi tiết trong phần tiếp theo.
3.0 Các Hình thức Sách nhiễu và Đàn áp tiêu biểu
Phần này cung cấp bằng chứng về các chiến thuật đàn áp có hệ thống mà chính quyền địa phương sử dụng đối với các tín hữu của Hội Thánh Tin Lành Đấng Christ Tây Nguyên. Thay vì các sự cố đơn lẻ, các hành động này thể hiện một mô thức sách nhiễu nhất quán nhằm dập tắt hoạt động tôn giáo độc lập. Các hình thức đàn áp tiêu biểu bao gồm:
- Giam giữ Tùy tiện và Thẩm vấn: Chính quyền địa phương thường xuyên nhắm vào các tín hữu thông qua các hành vi sách nhiễu và giam giữ tùy tiện. Tín hữu có thể bị chặn lại trên đường đi hoặc bị bắt tại nhà và áp giải đến đồn công an mà không có lệnh bắt hợp lệ. Tại đây, họ phải đối mặt với các buổi thẩm vấn kéo dài trong nhiều giờ.
- Cưỡng ép Tâm lý và Đe dọa: Trong quá trình thẩm vấn, công an sử dụng các hình thức cưỡng ép tâm lý. Họ ra lệnh cấm các tín hữu sinh hoạt tôn giáo, cấm tổ chức thờ phượng tại nhà, và cấm liên lạc với các tín hữu khác. Các lời đe dọa bỏ tù được sử dụng một cách thường xuyên để buộc các cá nhân phải tuân thủ.
- Buộc Từ bỏ Tín ngưỡng: Mục tiêu cuối cùng của các buổi thẩm vấn này là ép buộc các tín hữu ký vào các văn bản cam kết từ bỏ đức tin hoặc từ bỏ tư cách thành viên của Hội Thánh Tin Lành Đấng Christ Tây Nguyên để gia nhập một tổ chức tôn giáo do nhà nước quản lý.
Những hành động này cấu thành hành vi vi phạm trắng trợn các quyền được bảo hộ trong chính luật pháp Việt Nam, cho thấy sự lạm dụng quyền lực một cách có hệ thống của cơ quan công quyền địa phương.
4.0 Phân tích Pháp lý: Mâu thuẫn giữa Hành động của Chính quyền và Pháp luật Việt Nam
Phần này sẽ đối chiếu các hành động của chính quyền địa phương được ghi nhận ở trên với khuôn khổ pháp lý của chính Việt Nam. Sự phân tích này cho thấy một sự vi phạm có hệ thống và cố ý đối với các quyền được pháp luật bảo vệ.
4.1 Vi phạm Pháp luật Quốc gia về Tự do Tôn giáo
Hành động của công an tỉnh Đắk Lắk mâu thuẫn trực tiếp với các điều khoản trong luật pháp của Việt Nam. Theo phân tích của Mục sư A Ga, mặc dù "Luật Tín ngưỡng Tôn giáo rất là tốt", nhưng "chính quyền họ không áp dụng theo luật đó". Cả Hiến pháp Việt Nam và luật pháp quốc gia đều bảo vệ quyền tự do tín ngưỡng. Cụ thể, Mục sư A Ga đã trích dẫn Điều 6 của Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo, trong đó nêu rõ: "mỗi người đều có quyền tự do tôn giáo, theo hoặc không theo, không ai có thể thay đổi hoặc ép buộc".
Hành vi ép buộc các tín hữu ký giấy từ bỏ đạo và đe dọa bỏ tù nếu không tuân thủ, như đã được ghi nhận, là một sự vi phạm trực tiếp và không thể chối cãi đối với điều khoản này. Bằng cách hăm dọa và cưỡng ép các tín hữu phải từ bỏ đức tin của mình để gia nhập một tổ chức do nhà nước kiểm soát, chính quyền địa phương đang "làm trái theo Luật Hiến pháp cũng như Luật Tôn giáo". Mục sư A Ga nhấn mạnh rằng tình trạng này đặc biệt phổ biến ở các "vùng sâu vùng xa như khu vực Tây Nguyên", nơi các quan chức có thể cố tình làm trái luật để hù dọa những người dân chưa hiểu biết nhiều về luật pháp.
4.2 Sử dụng Cáo buộc Chính trị Vô căn cứ (FULRO) làm Cái cớ Đàn áp
Để hợp lý hóa các hành vi đàn áp tôn giáo, chính quyền địa phương thường xuyên sử dụng các cáo buộc chính trị vô căn cứ. Mục sư A Ga khẳng định rằng chính quyền "luôn gán ghép chúng tôi là tổ chức FULRO và nói Hội thánh Tin Lành Đấng Christ là phản động". Việc sử dụng cái cớ này nhằm mục đích hình sự hóa các hoạt động tôn giáo thuần túy và cô lập cộng đồng khỏi xã hội rộng lớn hơn.
Mục sư A Ga đã bác bỏ dứt khoát những cáo buộc này: "Thực tế, FULRO không còn tồn tại ở Việt Nam... Đó là sự vu khống của chính quyền." Ông làm rõ rằng mục đích duy nhất của Hội Thánh là tâm linh và hoàn toàn phi chính trị: "chúng tôi chỉ biết tin Chúa, học Kinh Thánh, chia sẻ lời Chúa và thăm viếng anh em. Đó là mục đích duy nhất của chúng tôi." Rõ ràng, việc gán ghép với FULRO chỉ là một cái cớ để đàn áp một cộng đồng tôn giáo độc lập.
Những vi phạm pháp lý và việc sử dụng các cái cớ chính trị này đòi hỏi một kết luận và bộ kiến nghị rõ ràng gửi đến cộng đồng quốc tế để can thiệp.
5.0 Kết luận và Kiến nghị
Kết luận
Những phát hiện trong báo cáo này cho thấy một bức tranh đáng báo động về tình hình tự do tôn giáo tại tỉnh Đắk Lắk, Việt Nam. Các hình thức đàn áp được ghi nhận trong báo cáo này không phải là hành vi ngẫu nhiên của các quan chức địa phương, mà là bằng chứng của một chiến dịch có chủ đích và hệ thống nhằm dập tắt hoạt động của Hội Thánh Tin Lành Đấng Christ Tây Nguyên. Bằng cách sử dụng các chiến thuật hăm dọa, giam giữ tùy tiện, và cưỡng ép từ bỏ tín ngưỡng, chính quyền Việt Nam tại tỉnh Đắk Lắk đang vi phạm nghiêm trọng quyền tự do tôn giáo, tín ngưỡng được bảo hộ bởi chính Hiến pháp và Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo của mình, cũng như các công ước quốc tế về quyền dân sự và chính trị mà Việt Nam đã ký kết.
Kiến nghị
Dựa trên lời kêu gọi của Mục sư A Ga về việc "vận động quốc tế" và "gây áp lực với chính phủ Việt Nam", chúng tôi đưa ra các kiến nghị sau:
- Kiến nghị Báo cáo viên Đặc biệt của Liên Hiệp Quốc về tự do Tôn giáo, tín ngưỡng gửi thư quan ngại đến chính phủ Việt Nam, yêu cầu làm rõ về các hành vi được nêu trong báo cáo này và chấm dứt ngay lập tức mọi hành vi sách nhiễu đối với Hội Thánh Tin Lành Đấng Christ Tây Nguyên.
- Kêu gọi chính phủ Việt Nam đảm bảo rằng các cơ quan chức năng ở cấp địa phương, đặc biệt là tại tỉnh Đắk Lắk, phải tuân thủ đầy đủ Hiến pháp và Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo của Việt Nam, chấm dứt việc ép buộc tín hữu gia nhập các tổ chức tôn giáo được nhà nước công nhận.
- Yêu cầu chính phủ Việt Nam chấm dứt việc sử dụng các cáo buộc chính trị vô căn cứ, như liên kết với FULRO, để biện minh cho hành vi đàn áp các nhóm tôn giáo độc lập và đảm bảo quyền tự do thực hành tín ngưỡng một cách hòa bình cho mọi công dân.
Thứ Hai, 26 tháng 1, 2026
Trích nguồn: Nội dung cuộc hội thoại từ Anh Tiến và Mục sư A Ga.
Cuộc hội thoại: Anh Tiến và Mục sư A Ga.
Anh Tiến: Hôm nay là ngày thứ ba của Hội nghị Thượng đỉnh Tự do Tôn giáo tại Washington D.C. Vâng, chúng tôi có một số câu hỏi về Mục sư A Ga, một mục sư Tin Lành của Tây Nguyên đang sống tại bên Mỹ này. Xin hỏi Mục sư A Ga tình trạng của các hệ phái Tin Lành Tây Nguyên bây giờ ra sao? Xin Mục sư cho chúng tôi biết ạ.
Mục sư A Ga: Dạ vâng, thưa anh Tiến. Tình trạng Hội thánh Tin Lành tại Tây Nguyên hiện nay đang gặp rất nhiều vấn đề khó khăn từ phía chính quyền Việt Nam. Đặc biệt là Hội thánh Tin Lành Đấng Christ Tây Nguyên của chúng tôi. Mỗi khi chúng tôi sinh hoạt, phía chính quyền họ luôn đến hù dọa, khủng bố tinh thần của anh em, bắt anh em chúng tôi phải từ bỏ Hội thánh Tin Lành Đấng Christ Tây Nguyên để gia nhập với một hệ phái đã được cấp tư cách pháp nhân.
Họ nói rằng nếu các anh không từ bỏ hội thánh độc lập này thì họ có thể bắt bỏ tù. Đó là những điều mà chính quyền Việt Nam đang liên tục làm khó dễ đối với Hội thánh Tin Lành Đấng Christ Tây Nguyên của chúng tôi, thưa anh Tiến.
Anh Tiến: Vậy tôi xin có một câu hỏi nữa: Thế Luật Tín ngưỡng Tôn giáo Việt Nam có nói rõ điều đó không? Tức là tất cả các tôn giáo phải được Nhà nước công nhận? Tôn giáo nào mà dù cách giảng đạo, cách cầu nguyện và cách sống đạo đức giống như tôn giáo kia, nhưng không được Nhà nước công nhận mà anh cứ theo tôn giáo đó là anh phạm pháp? Luật Tín ngưỡng Tôn giáo Việt Nam có câu đó không?
Mục sư A Ga: Dạ thưa anh Tiến, Luật Tín ngưỡng Tôn giáo không có câu đó. Luật Tín ngưỡng Tôn giáo rất là tốt, nhưng có điều là chính quyền họ không áp dụng theo luật đó. Ví dụ như trong Hiến pháp cũng đã đưa ra những vấn đề tự do tôn giáo hay niềm tin, đó là quyền của mỗi con người.
Trong Luật Tôn giáo tại Điều 6 cũng đã nói ra vấn đề là mỗi người đều có quyền tự do tôn giáo, theo hoặc không theo, không ai có thể thay đổi hoặc ép buộc. Tuy nhiên, đối với chính quyền địa phương thì họ lại làm trái theo Luật Hiến pháp cũng như Luật Tôn giáo. Họ cứ đến và nói rằng anh em sinh hoạt hệ phái này là Nhà nước không công nhận, rồi họ nói hệ phái này là phản động và đủ mọi vấn đề họ gán ghép. Đó là sự hiểu lầm của một số chính quyền mà thôi. Rõ ràng chúng tôi chỉ là những người theo đạo để cứu rỗi linh hồn của mình và hoạt động giống như các hệ phái khác, giảng dạy lời của Chúa, thưa anh Tiến.
Anh Tiến: Vậy tôi xin hỏi một câu nữa: Tại sao Mục sư A Ga lại tham gia những cuộc vận động ở Washington hay những nơi khác như thế này? Chẳng hạn như cách đây mấy năm Mục sư có tham dự cuộc hội nghị đa phương, rồi năm nay lại tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Tự do Tôn giáo, vì lý do gì ạ?
Mục sư A Ga: Dạ vâng thưa anh Tiến. Lý do tôi phải có mặt ngày hôm nay ở buổi vận động về Tự do Tôn giáo quốc tế năm 2019 và năm nay là năm 2021, là bởi vì những vấn nạn của hội thánh tư gia tại Việt Nam. Chính quyền luôn bắt bớ, sách nhiễu, tra tấn vì cớ họ theo đạo Tin Lành mà không được Nhà nước công nhận.
Chính vì thế, tôi rất vinh dự được đến đây nói lên tiếng nói của mình để vận động quốc tế, mong quốc tế có thể bảo vệ và gây áp lực với chính phủ Việt Nam nên tôn trọng những quyền mà Việt Nam đã ký kết với quốc tế về vấn đề dân sự và chính trị, trong đó có tự do tôn giáo.
Chúng tôi đến đây để muốn thế giới biết rằng chính quyền Việt Nam vẫn còn bắt bớ về niềm tin tôn giáo của chúng tôi. Họ chưa thực thi những quyền mà họ đã ký kết cũng như Hiến pháp và Luật Tôn giáo của chính họ. Không hẳn chính quyền địa phương không hiểu luật, nhưng ở vùng sâu vùng xa như khu vực Tây Nguyên, họ cố tình làm trái luật để hù dọa anh em vì thấy anh em chưa hiểu biết nhiều về luật pháp.
Anh Tiến: Vâng, đây là câu hỏi chốt của tôi: Mục sư có chương trình gì để giúp các cộng đồng bên đó hiểu biết luật pháp nhiều hơn không?
Mục sư A Ga: Dạ vâng, tôi có chương trình. Nhờ sự giúp đỡ của tổ chức BPSOS, chúng tôi liên tục đào tạo, huấn luyện anh em về Luật pháp Việt Nam cũng như Luật pháp quốc tế về Tự do Tôn giáo để anh em nắm bắt và hiểu rõ cái nào được cấm và cái nào không cấm. Khi anh em hiểu rõ, chắc chắn anh em trong nước sẽ đối phó với chính quyền địa phương bằng luật pháp chứ không phải theo ý riêng.
Anh Tiến: Một câu hỏi thực sự cuối cùng: Thế còn FULRO, họ có hoạt động mạnh không? Vì một số anh em bị tố cáo, cáo buộc là theo FULRO muốn lật đổ chính quyền, Mục sư nghĩ thế nào?
Mục sư A Ga: Vấn đề FULRO là do chính quyền địa phương luôn gán ghép chúng tôi là tổ chức FULRO và nói Hội thánh Tin Lành Đấng Christ là phản động. Thực tế, FULRO không còn tồn tại ở Việt Nam cũng như ở đây. Đó là sự vu khống của chính quyền. Chúng tôi thực tế không biết gì về tổ chức FULRO như thế nào, chúng tôi chỉ biết tin Chúa, học Kinh Thánh, chia sẻ lời Chúa và thăm viếng anh em. Đó là mục đích duy nhất của chúng tôi.
Anh Tiến: Xin cảm ơn Mục sư A Ga đã tham dự Hội nghị Thượng đỉnh về Tự do Tôn giáo này và mong rằng mỗi năm Mục sư sẽ đại diện cho cộng đồng Tây Nguyên tham gia. Xin kính chào và cảm ơn rất nhiều.
Mục sư A Ga: Dạ, xin cảm ơn anh.